فيس بوك، خوب، بد، يا زشت!

سلام سلام هزارتا
خب خدا رو شكر دست تون بمن نمي رسه وگرنه مي دونم اصلاً با خوندن عنوان اين پست دلتون مي خواد كله من رو بكنيد ولي خب چه باك شما كه همون دستتون به من نميرسه حالا تو عالم خيال هرچي بد و بي راه دلتون خواست بمن بگيد، بگيد! كه نوش جونتون ما كه راضيم ان شا الله خدا هم راضي باشه!

فيس بوك، خوب، بد يا زشت!

بررسی حقوقی فعالیت کاربران شبکه‌های اجتماعی در گفت‌و‌گو با بازپرس شعبه هفتم دادسرای رسیدگی به جرایم خاص کرج؛

«این شبکه اجتماعی فی نفسه جرم نیست چون مورد حمایت و پیگرد پلیس فتا نیست. صفحه فیس بوک فیلتر شده و در حالت عادی دسترسی به آن به راحتی میسر نیست. پس اساسا این فضا جرم نیست مگر اینکه اتفاقی در آن رخ دهد که در قالب مواد قانونی مرتبط با جرایم رایانه‌ای باشد.»

علیرضا نامی، گروه حقوق و قضا- شبیه سازی پروفایل، آبروریزی و خصومت و سوءاستفاده از شخصیت‌های مختلف از موارد شایع شکایت‌های مردمی در فضای مجازی و به خصوص فیس‌بوک است فضایی شیرین، با محتوا اما پر خاطره. دنیای تکنولوژی و روی کار آمدن فضای جدیدی از ارتباطات اجتماعی شیرینی‌های خاص خود را داشته و دارد. یکی از شبکه‌های اجتماعی با تعداد کاربران زیاد که در سال‌های اخیر گوی سبقت در عرصه ارتباطات اجتماعی را از دیگر سایت‌ها ربوده فیس بوک است. به فلسفه فیس بوک و به ذات این شبکه اجتماعی گسترده کاری نداریم. خوب یا بد، بی‌محتوا یا پر محتوا، سلایق کاربران و دیگر پارامترهای موجود در اذهان برای استفاده‌های خاص از این فضا، موضوعاتی است که به تناوب برای افراد مختلف متفاوت است. صحبت بر سر این موضوع است که ما در این فضا هستیم و یا قرار می‌گیریم. تکنولوژی مرز نمی‌شناسد. روزنه‌ا‌ی کافی است تا تکنولوژی سایبری در ذهن و جان ما نقش ببندد. این امر خوب است یا بد؟ این‌هم موضوع بحث ما نیست و تاکید می‌کنیم که بالاخره در این فضا قرار گرفته‌ایم و دستمان برای جلوگیری از ورود تکنولوژِ‌های ناخوشایند خیلی هم باز نیست. مرز‌های زمینی و هوایی شاید برای ورود و خروج انواع مشاهدات تعریف خاصی داشته باشند، اما برای جلوگیری و یا ورود و خروج فضای اینترنتی مستأصل مانده‌اند. اما «قانون» سعی دارد عملکرد شهروندان در این فضا و وجود تعریف قانونی نسبت به رفتارهای مختلف کاربران را در گفت‌وگو با “محمد آقایاری” بازپرس شعبه هفتم دادسرای رسیدگی به جرایم خاص بررسی ‌کند. اینکه آیا اساساً فیس بوک جرم است یا خیر؟ رفتار‌های مختلف کاربران، رفتار‌های نامتناسب با مواضع جمهوری اسلانی ایران دارای چه پیامد‌هایی است و به طور کل کاربران از لحاظ حقوقی در کجای قانون می‌ایستند؟ نمونه سوالاتی است که جواب‌های شاید راه گشا و اصلاح کننده حرکت بسیاری از فعالان در این فضا باشد.

دسته بندی‌های جرایم رایانه‌ای چگونه است؟

در ابتدا لازم می‌دانم تعریف کوتاهی از جرایم رایانه‌ای ارائه دهم. جرایمی که صرفاً وسیله و ابزار وقوع آن توسط رایانه باشد در رسته جرایم رایانه‌ای محسوب می‌شود. جرایم رایانه‌ای دسته بندی‌های متفاوتی دارد. از نشر اکاذیب و بی‌بند و باری‌های اخلاقی تا کلاهبرداری و سوءاستفاده اخلاقی از فضای وب، که قانون در رابطه با تمامی این جرایم تعریفی را ارائه داده است و با توجه به کیفیت آن مجازاتی در نظر گرفته است.

آیا فیس بوک فی نفسه جرم است یا خیر؟

این شبکه اجتماعی فی نفسه جرم نیست چون مورد حمایت و پیگرد پلیس فتا نیست. صفحه فیس بوک فیلتر شده و در حالت عادی دسترسی به آن به راحتی میسر نیست. پس اساسا این فضا جرم نیست مگر اینکه اتفاقی در آن رخ دهد که در قالب مواد قانونی مرتبط با جرایم رایانه‌ای باشد.

به عنوان مثال خانمی که خود را به شکلی خارج از عرف در این صفحه یا فضای مجازی دیگری نمایان می‌کند چنانچه همسر او از وی شکایت کند مشمول ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه می‌شود و با او برخورد خواهد شد. (هرکس به وسیله سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد).

آیا افرادی که با وضعیت نا‌مناسب صفحه‌ای برای خود ایجاد و اقدام به فعالیت در این فضا یا فضای رایانه‌ای دیگری می‌کنند و در کل شاکی خصوصی هم ندارند در بند‌های تعریف جرایم رایانه‌ای قرار می‌گیرند؟

در فصل چهارم قانون جرایم رایانه‌ای عنوانی تحت جرایم علیه اخلاق و عفت عمومی قرار دارد. طبق ماده ۱۴ هرکس به وسیله سیستم‎های رایانه‎ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده، محتویات مستهجن را تولید، ارسال، منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد ارسال یا انتشار یا تجارت تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. در این ماده تبصره‌هایی نیز وجود دارد.

انتشار تصاویر مبتذل در حکم مفسد فی الارض خواهد بود؟

وی در ادامه تصریح کرد: ارتکاب اعمال فوق در خصوص محتویات مبتذل موجب محکومیت به حداقل یکی از مجازات‌های فوق می‌شود. محتویات وآثار مبتذل به آثاری اطلاق می‌شود که دارای صحنه‌ها وصور قبیحه باشد. چنانچه مرتکب اعمال مذکور در این ماده را حرفه خود قرار داده باشد یا به‌طور سازمان‌یافته مرتکب شود چنانچه مفسد فی‌الارض شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد. محتویات مستهجن به تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیرواقعی اطلاق می‌‎شود که بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است. یکی از موارد شایع که زیاد هم به چشم می‌خورد شبیه سازی پروفایل است. این عمل گاه به قصد تخریب شخصیت و ریختن آبروی فرد و گاه هم برای کسب شهرت و برانگیختن و منحرف کردن کاربران با مقاصد مختلف است.

آمارشکایت‌های مردمی در رابطه با شبیه سازی پروفایل به چه میزان است؟

از ابتدای سال تا کنون ۵۰۰ پرونده در رابطه با آبرو ریزی و خصومت خانوادگی تشکیل شده است. در فضای وب آمار کلاهبرداری کمتر از سوء استفاده‌های اخلاقی نیست، اما اگر بخواهیم بیشتر صفحه اجتماعی فیس بوک و یا شبکه‌ای نظیر این مورد را مد نظر قرار دهیم باید بگویم بیشترین شکایت‌ها در رابطه با انتشار اطلاعات و خصومت‌های بین افراد است.

تعریف قانون در این رابطه چیست؟

هرکس به وسیله سیستم‎های رایانه‎ای یا مخابراتی، ‌ فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از 91 روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا 40 میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. چنانچه تغییر یا تحریف به صورت مستهجن باشد، مرتکب به حداکثر هر دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد. ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای نیز که به تشریح آن پرداختیم مشمول سوال فوق خواهد شد. ماده ۱۸ قانون جرایم رایانه‌ای نیز تعریفی ارائه کرده است که می‌توان آن را یکی از جواب‌های سوال فوق دانست. ماده ۱۸ قوانین جرایم رایانه‌ای می‌گوید هر کس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سیستم رایانه یا مخابراتی اکاذیبی را منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با‌‌ همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقام‌های رسمی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از این‌که از طریق یاد شده به نحوی از انحا ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

به نظر می‌رسد قانون جرایم رایانه‌ای برخی از قوانین موجود قبلی را نقض و به نوعی مجازاتی بسیار سبک‌تر را در نظر گرفته است. آیا اجرای قوانین مربوط به جرایم رایانه‌ای دست مجرمان را برای ارتکاب اعمال شنیع باز‌تر می‌کند؟ قانون این تناقض را چگونه جبران می‌کند؟

در بحث رسیدگی به جرایم، اولویت اجرای قانون‌های است که وجود دارد و همچنین در بحث مجازات هم همین رویه پیش گرفته می‌شود.

جرایم رایانه‌ای جایی کاربرد دارند که ما تعریفی در رابطه با این موارد در جایی نداشته‌ایم. به عنوان مثال کلاهبرداری کارمند بانک که دارای سیستم رایانه‌ای است مشمول جرایم رایانه‌ای نخواهد بود و قانون تعریف جامع‌تری در رابطه با این نوع کلاهبرداری ارائه کرده است و مجازاتی را نیز مشخص کرده است و از این مصادیق زیاد وجود دارد که قانون به جزء جزء آن‌ها پرداخته است.

منبع: رسانه قانون.

درباره بانو.

سلام بانو هستم, نخودی قدیم قدیما... حقوق خوندم و الآن هم مشغول روانشناسی... اهل نصف جهان و یک بهمنی اصیل بینظیر|!...
این نوشته در آموزش, اجتماعی, اخبار, حقوقی ارسال و برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

17 Responses to فيس بوك، خوب، بد، يا زشت!

  1. 1
    cheshmak says:

    بابا خیلی باحال بود. هم آموزنده و هم جزاب بود. اگر تو می دانستی من برای روانشناسی جنایی چقدر به یک حقوقدان احتیاج داشتم اگر می دانستی. هیف که آن وقت این محله را بلد نبودم. ولی این را می گویند یک پست باحال
    مررررررررررسی

  2. 2
    ghanbar says:

    درود بر نخودی عزیز
    این را می گویند یک پست درست حسابی خیلی اطلاعاتمان را بالا بردی من سئوالم از مجتبی همین بود که اگر خلاف است چرا به fb باید برویم و اگر خلاف نیست پس چرا وارد صفحه نمی توان شد .درست است که قانون به جزء جزء موارد اشاره داشته است اما مطلبی هم بود که فردی عکس دوستش را زده و مشخصات همسرش را درج کرده بود و با این عنوان کلاهبرداری کرده بود اما همین قانون که شما می گوئید تضاد ایجاد کرده بود علاوه بر این کلاهبرداری مبنی بر تکمیل پرونده های وام داشته ولی هنگامی که در بند افتاده بود فقط یک کلام گفته بود اشتباه کردم و نمی دانستم و همین مورد اختلاف نظر شد و دادیار مجرم می دانست ولی در محکمه اصرار داشتند که جرمی صورت نگرفته و عوام باید بیشتر دقت می کردند با این همه روشنی که شما از قانون نوشته اید متاسفانه نمی شود به بازپرس اکتفا کرد و قانون در محکمه های متفاوت ، متفاوت اجرا می گردد .ببخشید منظورم مخالفت با پست شما نیست خیلی هم اطلاعات مرا تکمیل نمود خیلی برادر .چون قول گذاشتی پست های مرا نظر بدهی من هم به قول شما عمل کردم .ولی سر به سرت بگذارم به خاطر همین اطلاعات می ترسی به fb وارد شوی من که الان بروز نیستم اما بزودی وارد صفحه خواهم شد .شما هم تجربه کنید هر نوشته ای وهر کتابی ارزش یک بار خواندن را دارد .همیشه موفق باشید ولی با چشمک همکار نشوید که اولین نتیجه آن قطعا دستبند زدن به دستان دوست خوبی همچون من است .بدرود

  3. 3
    Saman says:

    سلام پست جالبی بود دستدرد نکنه ما هم باید حسابی حواسمونو جمع کنیم

  4. 4
    آشنا says:

    سلام
    بسیار عالی
    از مطلب شما بی نهایت سپاسگزارم
    منتظر مطالب بعدی هستیم

  5. 5
    نخودي says:

    سلام بچه ها خوشحالم كه خوش تون اومد و مفيد واقع شد.
    چشمك خان در هر حال بنده در خدمتم اگه كاري بود تو يكي از همين كوچه پس كوچه هاي محله مي تونيد پيدام كنيد.
    قنبر آقا چه خوب مي شد هميشه ما قول بديم و بجاي ما يكي ديگه عمل كنه “ايفاي تعهد از جانب غير”! بسيار ممنون از نظر تون ولي من كماكان روي قول خودم هستم و منتظر آستين بالا زدن شما.
    سامان مطمئنم حواس ت جمعِ اما خب جمع تر كردنش هم بدك نيست، آدم خوبِ.
    آشناي عزيز اگه عمري بود به روي چشم.

  6. 6
    نخودي says:

    در مورد مسأله اي كه قنبر آقا در ضمن نظر تون طرح كرده بوديد مختصر بگم:
    در امور جزايي مرحله تحقيقات مقدماتي با دادسرا و مرحله رسيدگي نهايي با دادگاه است، پس از اتمام تحقيقات مقدماتي يا جرم از جانب مقامات دادسرا محرز است “جرمي واقع شده است” كه قرار مجرميت و نهايتاً كيفر خواست صادر مي گردد و پرونده براي رسيدگي قضائي و صدور حكم به دادگاه ارسال مي گردد يا جرم محرز نيست كه قرار منع تعقيب يا موقوفي تعقيب حال بسته به مورد صادر مي گردد.
    در دادگاه قاضي محترم رسيدگي كننده ضمن مطالعه دقيق پرونده در جلسه رسيدگي كه با حضور طرفين تشكيل مي گردد موضوع را كاملاً مورد دقت داده موظف است در صورتي كه عمل ارتكابي جرم باشد رأي بر مجرميت متهم صادر نمايد اما چند نكته قابل ملاحظه در اين ارتباط اين است كه: اولاً اصل بر برائت است “فرد مجرم نيست مگر اينكه خلافش ثابت شود”، ثانياً براي جرم بودن و قابل مجازات بودن هر عمل علاوه بر ركن مادي جرم كه همان عمل ارتكابيست كه من و شما ملاحظه مي كنيم نياز به دو ركن ديگر رواني و قانوني نيز هست. و دادرس محترم دادگاه پس از احراز وجود اين سه ركن است كه حكم بر مجرميت متهم را صادر مي نمايد.
    و نكته آخر اينكه اختلاف نظر در رويه قضائي ما وجود دارد منكر آن نيستم ولي اين را هم بايد در نظر گرفت كه هر پرونده براي خودش يك فرد بخصوص است و نمي توان در موارد مشابه حكمي يك سان داد.
    اميدوارم خوب توضيح داده باشم و البته كافي.

  7. 7
  8. 8
    علی اکبر حاتمی says:

    سلام جوون، مطلبت عالی بود ولی جای یک چیز خالی بود، نمیدانم شما یا دوستان دیگری که با fb کار کرده اند، اگر مطالبی راجع به این که برای جلوگیری از شبیه سازی پروفایلمان در این سایت چه نکاتی را باید رعایت کنیم، مینوشتند مزید امتنان بود. یکی از آشنایان بنده که اتفاقاً ساکن آمریکا هم هست تعریف میکرد که آنجا برای تحقیق راجع به سابقه ی افراد fb دارای اعتبار زیادی است و از رد شدن یکی از دوستانش در جریان استخدام در یک شرکت صحبت میکرد و میگفت که وقتی آن شرکت آن فرد متقاضی استخدام را در fb جستجو کرده بود به صفحاتی برخورده بود که اکاذیبی را در باره ی او منتشر کرده بود و لذا او را استخدام نکرد. او میگفت من مطمئن هستم که این صفحات برای تخریب او از سوی افرادی که با او خصومت شخصی داشتند طراحی شده بود. البته ناگفته نماند که این بنده خدا بسیار بی طرف بلکه حتی موافق این سایت صحبت میکرد ولی میگفت این اتفاقات هم ممکن است بیفتد.

  9. 9
    نخودي says:

    سلام ممنون مينا جون.
    جناب هاطمي من كه شخصاً با f.b كار نمي كنم ولي گمان هم نمي كنم روشي بتوان يافت كه از چنين سو استفاده هايي پيش گيري نمود نهايتً اگر مشكلي ايجاد شد مي توان از طريق مجاري قانوني و شكايت كيفري مطلب را پي گيري نمود.
    در هر حال اگر ديگر دوستان نكته خاصي در اين ارتباط مي دانند من نيز مايل به دانستنم

  10. 10

    به نظر من آدمی که توی فیس پوک هست باید یه جورایی معتاد بشه به این سایت و اعتیاد به بعضی چیزا گاهی وقت ها هم بد نیست.
    وقتی مرتب توی فیس پوک سرچ بزنید حد اقل هفته ای یک بار و اینکه همه همه چیز رو با دوستان به اشتراک میزارند از این موارد مطلع میشید و غیر از شکایت میتونید سریع تکذیبیه بدید.
    باید به محض فهمیدن موضوع, آدرس صفحات جعلی را در آورد و در یک بیانیه توی صفحه شخصی اعلام کرد که صفحاتی با آدرس های فلان و فلان و فلان مال من نیست و فقط این صفحه با این آدرس نمایانگر من و سوابقم هست.
    برای جلوگیری از جعل هم اگر سرم خلوت شد سعی میکنم مواردی بنویسم.eeeeeE

  11. 11
    ghanbar says:

    درود بر نخودی عزیز بسیار جالب پاسخ را نوشتی وکامل بود اختلاف نظر هم در همه امور است در قضائی حساسیتش شاید بیشتر باشد ! برائت را هم من موافقم و یکی از اصول اصلی باید باشد اما بعد روانی را نفهمیدم دیگر اینکه در مرحله مقدماتی جرم محرز شده و اسناد و مدارک حاکی از کلاهبرداری مسجل شده و ارگان هائی هم شاکی بوده اند و شاکی خصوصی هم داشته اما جالب اینکه دادگاه سعی در مجرم نبودنش داشته ولی با مقومت دادسرا قضیه بدون وثیقه دو ماهی آب خنک خورده شما خیلی به مفاد قانون واقف هستید و خوشحالم در جمع ما نابینایان افرادی همچون شما و دیگر دوستان از جمله چشمک جان و عباس و … سر آخر هم مجتبی جان هستند مایه افتخار ما هستید دوستان عزیز دست مریزاد

  12. 12
    نخودي says:

    ممنون مجتبي خان خودم هم رفته بودم تو فكرش يه راهي براش پيدا كنم كه خدا رو شكر شما بجاي من فكر كرديد! البته بهتر و كاربردي تر.

    قنبر آقا ممنون شما لطف داريد. فكر كنم اينجا جاي اين توضيحات نباشِ اما باز مختصراً مي گم كه ركن رواني يعني اينكه فردي كه مرتكب عمل مجرمانه شده بايد قصد ارتكاب جرم رو هم داشته باشه مثلاً مجنون يا صغير اگه عمل مجرمانه اي انجام بدند قابل مجازات نيستند يا اگه يه فرد عاقل و بالغي بگمان اينكه محتويات ظرفي آب يا شربت است آن را بنوشد و بعد مشخص گردد آن مايع مشروبات الكلي بوده اصلاً جرمي واقع نشده است.
    در مورد دادسرا و دادگاه و اين مطالب اگه بخوام توضيح بدم كلي طول مي كشه ولي باز مي گم تو دادسرا جرم محرز نمي شه فقط تحقيقات مقدماتي صورت مي گيره و توي دادگاه است كه جرم محرز ميشه يا نميشه.

  13. 13
    محمدمحمد says:

    4 سالپیش facebook فیلتر نبود ولی بعضیها یه دفعه یادشون اومد این رو هم باید فیلتر کرد facebook یه چیز کاملاً معمولیه ولی خب دیگه اینجا همه چیز باید بزرگ بشه

  14. 14
    نخودي says:

    سلام محمد آقا من كه وارد اين مباحث نمي شم ولي تا حدي حق با شماست!.

  15. 15
    علی says:

    مطلب خیلی خوبی نوشتی نخودی خوشم اومد
    ادامه بده

  16. 16
    نخودي says:

    ممنون علي آقا به روي چشم اگه عمري بود

  17. 17
    بانو says:

    یادش به خیر …. بازار فیسبوک چه داغ بوود اون روزا توی محله …..

دیدگاهتان را بنویسید