هشتمین مقالۀ ارائه شده در همایش جامعۀ بینا شهروند نابینا, بررسی فواید تکنولوژی های ارتباطی و آموزشی برای افراد نابینا و کم بینا

دانلود این مقاله با حجم810kB از

 

اینجا

 

پیروز باشید مهرتان پایدار

 

بررسی فواید تکنولوژی های ارتباطی و آموزشی برای افراد نابینا و کم بینا

سارا افشار[1]، فریبرزصدیقی ارفعی[2]

 

چکیده:

 

پیشرفتهای تکنولوژی و فناورانه در زمینه آموزش به افراد نابینا و کم­بینا، دنیای شناختی و فیزیکی افراد مبتلا به نقص بینایی را گسترش داده اند. پیشرفت های تکنولوژی تاثیر خارق العاده ای بر توانایی ارتباطی و حرکتی مبتلایان به نقص بینایی بر جای گذاشته است. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی- اسنادی است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تکنولوژی به نابینایان این امکان را داده است تا بتوانند زبان نوشته را به زبان شفاهی و یا الفبای بریل برگردانند؛ هم چنین تکنولوژی های جدید برای نابینایان از جمله انگشتانه بریل، تلفن همراه هوشمند بریل و… نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی افراد نابینا و کم­بینا دارد .

کلید واژگان: تکنولوژی های ارتباطی، افراد نابینا، افراد کم­بینا

 

مقدمه

 

نابینایی یا کوری وضعیتی است که بیمار در آن ادراک بینایی ندارد و علت آن عوامل فیزیولوژیکی یا عوامل عصبی است. سازمان بهداشت جهانی حدس می‌زند در حال حاضر ۳۵ میلیون نابینا در جهان زندگی می‌کند که ۹۰ درصد از آنها در کشورهای در حال توسعه و بیشتر در آسیا و آفریقا است که بیشتر در مناطق محروم و روستایی زندگی می‌کنند. خطر نابینایی در بسیاری از این مناطق بیشتر از کشورهای صنعتی توسعه یافته اروپا و آمریکااست. دلایل مختلف بروز بیماری کوری یا نابینایی علاوه بر این که می تواند ارثی باشد می تواند به دلایل مختلف بروز کند.

  • دلایل نابینایی

دلایل مختلف بُروز بیماری کوری بستگی به شرایط اجتماعی و جغرافیا دارد. در کشورهای در حال توسعه، آب مروارید شایع ترین دلیل است و هم چنین تراخم، جذام، انکوسرکیازیس و گزروفتالمی نیز از دلایل مهم هستند. در کشورهای توسعه یافته، کوری بیشتر به میزان پیری فرد بستگی دارد. سایر دلایل کوری عبارتند از:

  • رتینوپاتی دیابتی
  • جداشدگی شبکیه
  • بیماری‌های دژنراتیو ارثی شبکیه (ویکی پدیای انگلیسی، 2015 ).
  • بعد از شناخت نابینایی و دلایل ایجاد کننده آن، لزوم شناخت و آگاهی از فواید فناوری های جدید که به این افراد کمک کند هم دارای اهمیت است و می تواند یک هدف مهم و در خور توجه در این مقاله باشد. در این پژوهش از روش توصیفی- اسنادی برای گردآوری اطلاعات استفاده شد.
  • فناوری و نابینایان

استفاده نابینایان و کسانی که به هر صورت دچار نقص در قدرت بینایی خود هستند در استفاده از تکنولوژی روز دنیا و صنایع مرتبط به آن به وضوح، استفاده از توانمندی ها و استعدادهای این قشر عظیم از جامعه جهانی را که جمعیتی بالغ بر ۱۶۰ تا ۱۸۰ میلیون نفر در کل جهان را شامل می شود تواناتر می کند. علاوه بر آن، استفاده از پیشرفتهای دنیای ارتباطات و تکنولوژی اطلاعات هم زمان با اختراع و ابداع فناوری و سیستم های خاص برای نابینایان توانسته است استفاده از تکنولوژی های صنعت آی تی مثل اینترنت را به سهولت افراد عادی برای نابینایان میسر کند.نابینایان و کم بینایان قشری ازجامعه هستند که ازدیرباز جهت رفع نیازهای روزمره شان محتاج اطرافیان بوده اند. یکی از نیازهای مهم آنها، پاسخگویی به حس آموختن و مطلع شدن است. الفبای بریل یکی از مهمترین مولفه هایی است که در پاسخ به این نیاز نقش به سزایی داشته است. گویا کردن اطلاعات مکتوب نیز سهم عمده ای در این میان داشته است. با توجه به شرح مذبور می­توان گفت که افراد نابینا از طریق دو عضو از اعضای بدن خود یعنی گوش ها و سرانگشت دستها، بیشترین اطلاعات را از محیط اطراف خود دریافت می کنند. البته از حواس دیگر خود یعنی بویایی و چشایی نیز تا حدی، جهت دریافت اطلاعات بیرونی استفاده می کنند. در عصر انفجار اطلاعات، منابع گویا شده و بریل که درحداقل بودند قادر نبودند به تنهایی نیاز اطلاعاتی این قشر ازجامعه را مرتفع کنند. و ازآنجا که تکنولوژی اطلاعات نقش عمده ای در افزایش سرعت و سهولت درکارها ایفا می کند؛ شاخه ای ازآن وارد این عرصه شده و خدمات عمده ای به این دسته از افراد ارائه می دهد. به این ترتیب ادغام الفبا ی بریل، گفتار و تکنولوژی منجر به ایجاد تجهیزات تکنولوژیکی جهت رفع نیاز اطلاعاتی افراد نابینا شد. با درنظر گرفتن این مسئله تمامی تجهیزات تکنولوژیکی، یکی از دوخروجی بریل یا صوتی و یا هردو را دارا می باشند (روزنامه ابرار انگلیسی، 1386).

 

  • پنج فناوری جدید کمک کننده به افراد نابینا

1-انگشتانه بریل

انگشتانه یک برگردان کننده حروف بریل است. در این انگشتانه ویژه، یک فناوری مینیاتوری به کار رفته است که به کاربر اجازه می دهد انگشت خود را روی یک واژه معمولی سُر بدهد و حروف و کلمات صفحات کتابهای کاغذی معمولی را به صورت حروف بریل بخوانند.

حسگرهایی که در این انگشتانه به کار رفته اند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و از یک طرف واژگان را رمزگشایی و از طرف دیگر این واژگان را به حروف لمسی بریل بدل می کنند.

یک دوربین ویدیویی در داخل این انگشتانه وجود دارد که متن را شناسایی کرده و آن را به یک پردازشگر داخلی انتقال می دهد. این پردازشگر که با یک پایگاه داده ها ارتباط دارد حروف بریل را به سر انگشت دست کاربر نابینا انتقال می دهد.
همچنین این دستگاه می تواند کتابها و یا پیامهای متنی را از راه بلوتوث دریافت کرده و به متون لمسی بریل بدل کند.

2- تلفن همراه بریل
سئونکئون پارک” طراح کره ای از سال گذشته بر روی یک نمونه آزمایشی تلفنهای همراه ویژه نابینایان کار می کند. این تلفن همراه یک صفحه نمایشگر و یک صفحه کلید با حروف بریل دارد.
این طراح با استفاده از ماده پلاستیکی پلاستیک فعال الکتریکی” توانسته است فناوری ویژه ای به نام “بازخورد لمسی عملکردی” را فعال کند.
این فناوری، یک عملکرد ویژه است که به تلفن همراه اجازه می دهد در زمان واقعی هر نوع متنی را از طریق یک بازخورد غیرصوتی لمسی و برپایه کد بریل نشان دهد.

به این ترتیب کاربر نابینا می تواند نه تنها “اس. ام. اس” ها را بخواند و بنویسد بلکه می تواند بر روی تلفن همراه خود بازی کند و یا وارد سرویسهای آنلاین ساده بشود. قرار است شرکت سامسونگ، این تلفن همراه ویژه نابینایان را تولید کند.


3- چاپگر و اسکنر بریل
Haptic Braille عنوان دستگاهی است که قادر است متنی را که با حروف معمولی نوشته شده است اسکن کند و از طریق یک بازشناسی کارکترهای نوری که استاندارد چاپهای دیجیتالی است؛ متن را شناسایی کرده و سپس متن را به حروف بریل بدل کند. این حروف بریل بر روی سطح دستگاه ظاهر می شوند و کاربر می تواند متن را به راحتی بخواند.
امروزه بسیاری از کتابها علاوه بر چاپ معمولی همزمان به صورت خطوط بریل و یا کتابهای صوتی منتشر می شوند اما این دستگاه الکترونیکی کوچک، قادر است هر نوع متنی از روزنامه ها تا آگهی ها و اطلاعیه های دیواری را به خط بریل بدل کند و ارتباط نابینایان را به شیوه ملموسی با دنیای افراد بینا محکم تر کند.
در حال حاضر این دستگاه تنها یک طرح مفهومی نوآورانه است اما بی شک ظرف چندسال آینده می تواند به عنوان یک دستگاه کاربردی در اختیار نابینایان قرار گیرد.

4- تلفن همراه هوشمند بریل
تلفن همراه هوشمند بریل یک تلفن همراه دیگر ویژه نابینایان است که به دست طراحان کره ای توسعه داده شده است. این تلفن همراه جدید (Braille Smartphone Viom) نام دارد. ویوم[3] به زبان کره ای به معنی “دیدن” است.
این تلفن همراه را “یونگ سئونگ کیم” و “ائونسول یئوم” طراحی کرده اند. این تلفن همراه بریل نیز که درحال حاضر در حد یک طرح مفهومی است راهنمای صوتی و خطوط بریل را برای ارتباط برقرار کردن با کاربر استفاده می کند.
سپس یک نمایشگر سیلیکونی بریل، یک سیگنال صوتی را از راه بلوتوث به هدست دستگاه که کاربر آن را روی

گوشهای خود گذاشته است ارسال می کند و به این ترتیب نابینا می تواند مطالب نوشته شده تلفن همراه شامل شماره تلفنهای ذخیره شده و پیامهای متنی را بخواند.

5         – بریل نویس [4]
گروهی دیگر از طراحان کره ای دستگاه دیگری به نام Braille Stapler را طراحی کردند که نابینایان رابیشتر می تواند به دنیای بیرون متصل کند. اینپ دستگاه ترکیبی از چاپگر بریل و تخته بریل است که اکنون در یک دستگاه واحد عرضه شده اند.
این دستگاه، قابل حمل و با سرعت بالا و استفاده آسان است. این طرح مفهومی از حدود ۶ دکمه استفاده می کند.
کاربر برای استفاده از این دستگاه یک ورقه کاغذ را وارد Braille Stapler می کند و با ضربه زدن به این ۶ دکمه به سرعت و سادگی متن خود را می نویسد.
این دستگاه متحولانه به ویژه برای افرادی که تازه نوشتن با خطوط بریل را آغاز کرده اند بسیار قابل استفاده و ساده است( آسمان، 1394).

  • نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش و پرورش نابينايان

فناوري در زندگي عموم مردم جهان، نقش آسان سازي كار ها و تسهيل امور را داشته است. در زندگي فردي و اجتماعي معلولين و به خصوص نابينايان، نقش اساسي تري را ايفا كرده است. چون انجام خيلي از كار هاي آموزشي، پژوهشي، مطالعاتي و به ویژه برقراري ارتباط مكاتبه ای بين اين گروه و ساير افراد جامعه مستلزم همكاري شخص ديگري بوده است. فناوري اطلاعات و ارتباطات و به ويژه رايانه، تعامل فرهنگي و تبادل افكار نابينا و جامعه را بي واسطه امكان پذير ساخته است. بنا بر اين، در يك نظام آموزش و پرورش پويا و تكاملي برنامه ريزي براي فراهم شدن زمينه ي آموزش و كاربري اين فناوري انجام می گیرد.

ويژگي هاي متفاوت و متنوع موضوعات علمي و آموزشي و گوناگوني توانايي ها و علايق افراد نابينا، باعث شده است كه در سطح جهان سخت افزار ها و نرم افزار هاي مختلف توليد و عرضه شود. از مهمترين سخت افزار هاي مخصوص نابينايان كه ساخته شده و در تمام كشور هاي دنيا از آنها استفاده مي شود؛ چاپگر هايي است كه متون مورد نظر را به صورت بريل چاپ مي كنند. يكي ديگر از سخت افزار هاي مورد نياز نابينايان، دستگاه هاي جانبي كامپيوتر است كه اطلاعات را بر اساس خط بريل و به طور الكترونيكي برجسته سازي مي كنند و به آنها نمايش گر هاي لمسي بريل گفته مي شود. یکی ازانواع اين دستگاه كه در ايران توسط متخصصان ايراني طراحي و توليد شده؛ برجسته نگار نام دارد. كاربري كامپيوتر توسط نابينايان، مستلزم دسترسي به نرم افزار هايي است كه علاوه بر مديريت سخت افزار ها، امكان ورود اطلاعات و دريافت آنها را امكان پذير سازد. دسته اي از نرم افزار ها با داشتن خروجي صوتي، اين امر را محقَق ساخته اند. از مهم ترين نرم افزار هاي گويا ساز، صفحه خوان ها هستند. خوشبختانه در كشور ما نيز،اين نياز مورد توجه واقع شده و نرم افزار هاي گوياساز فارسي توليد گرديده است كه معروفترين آنها، نويد، پكجاز و پارس آوا است.

وجود اين امكانات، ضرورت طراحي برنامه هاي آموزشي جهت آشناسازي و توانمندي فراگيران نابينا در تمام سطوح آموزش و پرورش را به اقتضاي نياز آنان محرز مي سازد و سواد به معناي واقعي به آنها اعطا مي شود.

نكته ي جالب توجه اين است كه امكانات كامپيوتري مذكور، تفاوت بين بينا و نابينا در دسترسي به متون رايانه اي را از بين برده است. يعني هر متني كه بطور عادي تايپ شود؛بدون نياز به هيچ تغييري، مي تواند به صورت بريل يا گويا مورد استفاده ي نابينايان قرار گيرد. به علاوه در آموزش مفاهيم علمي گوناگون به نابينايان مي توان ازاين فناوري بهره جُست تا آموزش بهتر و آسان تر انجام پذيرد.

گذشته از مواد آموزشي تايپ شده كه به صورت بريل و گويا قابل استفاده ي نابينايان است برخي از مواد توليد گرديده و در اختيار فراگيران نابينا با فرمت ام پی تری قرار گرفته است. البته باید ذکر شود كه اكثريت نرم افزار هاي گويا، داراي خروجي بريل هستند و كاربر نابينا با اتصال دستگاه برجسته نگار به كامپيوتر خود، مي تواند از اين امكان استفاده كند؛البته بهره مندی از تمام گوياي آنها نيز امكان پذير است

نابينايان و فناوري اطلاعات و ارتباطات

 

الف- نرم افزار هاي مخصوص

به لحاظ اين كه فرد نابينا قدرت دريافت اطلاعات ظاهر شده بر روي صفحه نمايش كامپيوتر يا تلفن همراه را ندارد؛امكانات ويژه اي به اين دستگاه ها اضافه مي شود تا اطلاعات در اختيار كاربر نابينا يا كم بينا قرار گيرد. نرم افزار هاي گويا و به ويژه صفحه خوان ها، كاربرد نرم افزار هاي معمولي را براي كاربر داراي مشكل بينايي ميسر مي سازد. به علاوه نرم افزار هايي هم، ويژه ي نابينايان و كم بينايان در ايران و خارج طراحي و توليد شده است كه پاسخ گوي برخي از نياز هاي آنها است. وقتي اين نرم افزار ها برروي يك كامپيوتر معمولي نصب شود؛ ورود اطلاعات و فرمان ها از طريق صفحه كليد انجام مي گيرد و اطلاعات صفحه نمايش از طريق سيستم صوتي كامپيوتر براي كاربر خوانده مي شود

اين دسته از كاربران مي توانند به كمك امكانات مذكور، متون تايپ شده كامپيوتري را مطالعه كنند. فقط كافي است متن كتاب ها، مجلات، روزنامه ها و مقالات با فرمت هاي معمولي قابل دسترسي باشد. بدين ترتيب دامنه ي وسيعي از اطلاعات فارسي و لاتين براي نابينايان و كم بينايان بدون نياز به تبديل مهيا است. در كنار آن، كتب گوياي ديجيتالي هم با استفاده از كامپيوتر مورد بهره گيري آنان قرار مي گيرد.

تكنولژيست هاي آموزشي به اين نكته ي مهم دقت كنند كه امكانات كامپيوتري گويا برخلاف دسترسی آسان و مقرون به صرفه بودنشان، از برخي از مشكلاتي كه براي كتب گويا ذكر شد دور نيستند.

سخت افزار هاي ويژه ب)

غير از چاپگر ها كه به عنوان سخت افزار هاي عمومي در چاپخانه هاي بريل و مراكز نابينايي مورد استفاده قرار مي گيرد و هر مركز نابينايي حتماً بايد به يكي از اين دستگاه ها به تناسب مراجعان مجهز باشد؛دستگاه خروجي بريل، از وسايل جانبي بسيار مفيد به شمار مي رود كه به صورت عمومي يا شخصي مورد استفاده واقع مي شود.

برجسته نگار، كه مدل هاي متنوعي از آن توسط متخصصان ايراني توليد و عرضه شده است داراي كيفيت مناسب و قابل رقابت با مدل هاي خارجي اين دستگاه است. در اين خصوص توسط سازمان آموزش و پرورش استثنايي برجسته نگار2 مورد آزمايش تجربي و علمي قرار گرفته است و اين تحقيق كه براي بررسي دستگاه مزبور و نرم افزار هاي آن 8 پرسش از جهات و ابعاد مختلف طرح كرده است؛ در خصوص كاربري رايانه با داشتن خروجي بريل ، اين نتيجه را به دست آورده است كه بر طبق نظر آزمايش شوندگان، كارايي و كيفيت مورد آزمايش، به تأييد رسيده است و آنها بر كاربرد همزمان امكانات بريل و گويا تأكيد داشته اند. مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي هم در گزارش خود اين تجهيزات را مورد بررسي قرار داده است و آنها را از لحاظ قيمت و كاربري در ايران با انواع خارجي مقايسه كرده است. در اين گزارش هم امكانات كامپيوتري توليد شده در كشور به تأييد رسيده است.

حال، براي توسعه امكانات فرهنگي و آموزشي براي نابينايان، يك اقدام فرهنگي ملي لازم است. نويسندگان وناشران كشور ضمن اتخاذ تدابير لازم براي حفظ حق خود، فايل متن كتاب هارا پس از انتشار، در يك پايگاه اينترنتي معتبر و مطمئن قرار دهند تا كاربران نابينا به آنها دسترسي داشته باشند. براي امنيت بيشتر مي توانند فايل را در قالب(متن) و بدون هيچ قالب بندي عرضه كنند تا امكان سوء استفاده از آن كمتر بشود(هادیان، 1387).

 

مزاياي كاربرد كامپيوتر در امور آموزشي، پژوهشي و شخصي 

گشايش پنجره هاي دانش و اطلاعات وسيع جهاني و كشوري به روي نابينايان

امكان تبادل مواد آموزشي بين نابينايان و مراكز نابينايي

ايجاد تسهيلات براي راه اندازي نظام آموزش از راه دور

دسترسي به همه ي مزاياي كتب بريل

حذف مشكلات كتب چاپي بريل

امكان استفاده از كتب گوياي ديجيتالي به وسيله ي كامپيوتر و تلفن همراه

ارتقاي كيفيت و كاربردي تر شدن كتب گويا

رهايي از مشكلات كتب گوياي غير ديجيتالي

وجود امكان تهيه نسخه ي پشتيبان از مواد آموزشي توسط كاربر و حصول اطمينان

كاهش حجم فيزيكي اطلاعات، جمع بندی و قابل حمل شدن آنها

دوام بيشتر و آسيب پذيري كمتر كامپيوتر نسبت به وسايل پخش معمولي و كتاب هاي بريل

كاهش هزينه هاي تعمير و نگه داري

امكان تصوير برداري از متون لاتين و بدل کردن آن هابه متن كامپيوتري و رفع نياز به گوينده

امكان استفاده از امكانات آموزشي و مطالعاتي چند رسانه اي كه براي عموم مخاطبان توليد مي شود

امكان برقراري ارتباط با ديگران در سراسر جهان به خصوص به صورت مكاتبه اي

(هادیان، 1387).

 

 

خلاصه و نتیجه گیری

استفاده از پیشرفت های به دست آمده در زمینه الکترونیک و کامپیوتر، تاثیرات مهمی بر آموزش نابینایان و کم بینایان داشته است. این پیشرفتها ، دنیای شناختی و فیزیکی افراد مبتلا به نقص بینایی را گسترش داده اند.

تکنولوژی به نابینایان این امکان را داده است تا بتوانند زبان نوشته را به زبان شفاهی و یا الفبایی بریل برگرداند هر چند این ماشین ها گران و پیچیده هستند ولی مشکل اصلی، عدم تمایل کودکان در استفاده از آن است. برای غلبه بر این ناراحتی ، ارائه این ابزار در سنین اولیه به صورتی مثبت – به طور مثال به طریق بازی کردن-دارای اهمیت است. پیشرفت های تکنولوژی، تاثیر خارق العاده ای بر توانایی ارتباطی و حرکتی مبتلایان به نقص بینایی بر جای گذاشته است. این پیشرفت ها همچنین مشاغل متعددی را برای افراد به وجود آورده است. در تعداد زیادی از برنامه ها، کودکان خردسال از طریق کار کردن با کامپیوتر، اطلاعات و مهارت هایی به دست می آورند که به وسیله آنها می توانند بعد ها وارد مشاغل کامپیوتری شوند.

 

منابع

آسمان(1394)،” پنج فناوری جدید برای بهبود کیفیت زندگی نابینایان“.

روزنامه ابرار اقتصادی، (1386)، “فناوری های نوین برای نابینایان”، کد A101345.

ویکی پدیا انگلیسی(2015)،”نابینایی”، ویکی پدیای انگلیسی(دانشنامه آزاد).

هادیان، مرتضی(1387)، “بررسی ویژگی های انواع تجهیزات آموزشی بریل و گویا”.

 

[1] کارشناس ارشد روان شناسی، دانشگاه کاشان،goolenarges69@gmail.com

[2] دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه کاشان، fsa@kashanu.ac.ir

[3] Viom

[4] Braille Stapler

 

 

این نوشته در آموزش, اجتماعی, اخبار, تلفن همراه, روانشناسی, کامپیوتر, گزارش, معرفی ابزار, مقاله ها, نرم افزار های کاربردی ارسال و , , , , , , , , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

8 Responses to هشتمین مقالۀ ارائه شده در همایش جامعۀ بینا شهروند نابینا, بررسی فواید تکنولوژی های ارتباطی و آموزشی برای افراد نابینا و کم بینا

  1. 1

    سلام عمو.
    مرسی,خیلی جالب بود,من انگشتانه بریل را برای اولین بار شنیدم,به نظرم خیلی جالب اومد.
    من چندان تلفن همراه برام مهم نیست,ولی این تلفن بریل خیلی جالب به نظر میرسید,امیدوارم اسمش درست یادم موندِ باشه.
    یه دنیا ممنون برای زحمتی که بابت این مقاله ها میکشید.

  2. 2
    عطا says:

    سلام عمو جان خوبید الحمد لالله.
    تکنولوژی خیلی به ما کمک کرده.
    من خیلی وقت هستش که از مشکلات خط بریل راحت شدم
    خب این را مدیون تکنولوژی هستم.
    مرسی عمو جان از این انتشار مناسب این مقالات مفید.

  3. 3
    مهدی عابدی says:

    سلام
    این مقاله در محله نیست
    وقتی روی اینجا کلیک کردم گفت متأسفیم موجود نیست
    چرا

  4. 4

    سلام عمو.
    لینک رو اصلاح کردم مشکل حل شد.
    ممنون از زحمتی که میکشی.
    برای نویسنده های محترم این مقاله هم آرزوی موفقیت میکنم.

  5. 5
    عمو حسین says:

    درود بر مهربانانم فاطمه گرامی عطا و مهدی عابدی نازنین دوستان عزیز از حضورتون صمیمانه سپاسگزارم. یه تشکر ویژه هم از شهروز دوست داشتنی دارم که همیشه حلال مشکلات من بوده و هست. همگی پیروز و پر افتخار باشید مهرتان جاودانه

  6. 6
    محمد رضا خوشی says:

    عمو لایک
    مرسی از پست

  7. 7

    سلام
    این مقاله ها خیلی خوب و مفید هستن
    ممنون از شما به خاطر به اشتراک گذاشتن این مقاله ها با دوستان محله.
    موفق باشید.

  8. 8

    سلام واااااي با اينكه طولاني بود و من از نوشته هاي طولاني زود خسته ميشم اما تا آخرش را خوندم عالي بود ممنون دست شما و نويسندگان اين مقاله ها درد نكنه

دیدگاهتان را بنویسید