شبکیه مصنوعی نخستین گام برای درمان نابینایی مطلق است. +فیلم مصاحبه با یکی از دخترانی که مورد پیوند قرار گرفته

۱۲ سال از آخرین باری که چهره دخترش را دیده، می‌گذرد. آخرین تصویری که در ذهنش ثبت شده مربوط به ۴ سالگی دخترش است اما امروز بعد از ۱۲ سال امیدی در دلش زنده شده، امید به دیدن چهره دخترش که این روزها ۱۶ سالگی‌اش را می‌گذراند.

***************
یادمه هر کی تو آشنایان یا غریبه ها وقتی ازم میپرسید راه حلی برای خوب شدن چشمات نیست یا پزشکا نمیتونن کاری بکنن یا نه، در پاسخ میگفتم نه راهی نداره.

مگر اینکه پیوند شبکیه بیاد و موفقیت آمیز باشه.
وقتی شش سال پیش یعنی ۱۴ آبان سال ۱۳۹۰ خبر
موفقیت آمیز بودن اولین پیوند شبکیه مصنوعی
در کشور ایتالیا منتشر شد، خیلی هامون خوشحال شدیم و نور امیدی واسمون سو سو میزد که این تکنولوژی تکمیل بشه.
اما حالا در پایان آبان ماه سال ۱۳۹۶، متخصصان چشم پزشکی کشورمون خبر از اولین پیوند شبکیه مصنوعی در ایران دادن.
البته با مکانیزمی کاملتر از اونچه که شش سال پیش برای اولین بار در جهان رخ داد.
نه اینکه فقط ما به این سطح از تکنولوژی رسیده باشیم، بلکه کار بر روی شبکیه مصنوعی چشم روز به روز در حال کامل شدنه و نوید آینده ای پر امید رو میده.
البته بیست روز پیش که برای معاینه سالیانه چشمام پیش دکتر لاشیئی پزشک دوران کودکیم تا به حال رفتم و پرسیدم این عینک های جدید مثل Esight میتونه به درد من بخوره یا نه، گفت: نه اونا برای افراد کمبینا بیشتر کاربرد داره مگر نمونه های پیشرفته ترش که بعدا بیاد.
شما باید منتظر بمونی تا ساخت شبکیه مصنوعی به نتیجه برسه.
پرسیدم چند وقت دیگه مونده، که گفت: برای تکمیل شدنش هنوز راه زیادی پیش رو داریم.
دیروز که این خبر مسرت بخش رو خوندم، کلی جا خوردم، چون بیست روز پیش پزشکم که خودش متخصص شبکیه هستش، گفته بود برای تکمیل شدنش هنوز راه زیادی مونده.

باید به این نکته اشاره کنم که پزشک من، دكتر علیرضا لاشیئی، رئیس مركز تحقيقات چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و معاون پژوهشی بیمارستان فارابی هستش و اطلاعات بالایی هم داره.

اما بی تردید، این پیوند، قدم های اولیه برای درمان نابینایی مطلق برای افرادی محسوب میشه که از مشکل شبکیه رنج میبرن.
اگه به مصاحبه یکی از بانوانی که پیوند شبکیه رو انجام داده با دقت گوش کنید، میگه فعلا یک خطوط قرمزی رو میبینم و دکترا گفتن به مرور زمان بیناییت بیشتر میشه.
حالا فقط باید بی صبرانه منتظر موند و دید آیا یکی از این دو نفر، فرحناز ژولیده فطرت میتونه چهره دخترش رو ببینه یا نه.
که اگه اینطور بشه، اونوقت میتونیم اینجا بشینیم و با هم گام های نخست درمان نابینایی مطلق برای بیماران شبکیه رو جشن بگیریم و منتظر باشیم تا دستاورد های جدیدتر پزشکی، این جهش علمی بزرگ رو کامل و کاملتر کنه.
چیزی که پزشکان این پیوند بهش معتقدند: اینه که این افراد باید به مرور زمان بتونن تا دو متری خودشون رو ببینن و به طور مستقل رفت و آمد کنن.
اگر همین اندازه هم در عمل اتفاق بیفته، بی تردید قدم بزرگی در درمان نابینایی مطلق برداشته شده.
چون پیش از این، کلیه عمل ها روی افرادی نتیجه داده که اندک بینایی ای رو دارن و با استفاده از تکنولوژی، بیناییشون بیشتر میشه.
در ادامه، صحبت های تکمیلی یکی از پزشکان این عمل پیچیده و در پایان، فیلم مصاحبه با یکی از کسانی که شبکیه اش مورد پیوند قرار گرفته رو واستون میذارم.
این مصاحبه به نسبت خبری که
محمد شریفی در محله منتشر کرد
کمی کاملتره و توضیحات بیشتری رو ارائه کرده.
*********
جراح و پزشک پیوند شبکیه مصنوعی گفت: پیوند شبکیه مصنوعی نخستین گام برای درمان نابینایی مطلق است.
محسن فروردین در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در شیراز، با اشاره به عمل پیوند شبکیه مصنوعی چشم در دانشگاه علوم پزشکی اظهار داشت: کشور ما توانمندی‌های بسیار زیادی در زمینه‌های علمی دارد و امروز نیز در زمینه چشم پزشکی شاهد نخستین عمل پیوند شبکیه مصنوعی چشم در کشور هستیم.
وی گفت: با توجه به امکانات بسیار خوب و پیشرفت علمی بالای همه پزشکان به ویژه چشم پزشکان کشور، پس از پیگیری‌هایی که به مدت دو سال طول کشیده، امروز تلاش‌ها به بار نشسته و با این عمل جراحی، جهش علمی دیگری در کشور رخ داده است.
این جراح چشم افزود: این شیوه عمل برای بیمارانی که به طور مطلق فاقد دید هستند، استفاده می‌شود به طور مثال بیمارانی که دچار شب کوری هستند چراکه در این بیماران در ابتدا دید شب کم است و به مرور زمان با افزایش سن، دید روز آنها نیز از دست می‌رود که برخی از بیماران در سال‌های آخر عمر با نابینایی مطلق روبه‌رو هستند.
وی بیان کرد: هم اکنون یک خانم ۳۳ ساله با نابینایی مطلق و هر دو چشم او با شیوه‌های معمولی اندازه‌گیری دید فاقد حتی درک نور است، اما با شیوه‌های خاص و استفاده از نورهای بسیار قوی، پالس‌هایی از عصب بینایی وجود دارد و امید ایجاد می‌کند که به این بیمار کمک کرد.
فروردین عنوان کرد: در این شیوه از پیچیده‌ترین و پیشرفته‌ترین شیوه‌های عمل جراحی چشم است که ۶ تا ۷ ساعت طول می‌کشد، دستگاهی در کنار چشم بیمار تعبیه می‌شود که گیرنده تصاویری است که توسط دوربین از محیط ضبط و از طریق کابل به یک پروسسور روی شبکیه انتقال می‌یابد و درنتیجه تحریک‌های الکتریکی که بر روی شبکیه ایجاد می‌کند، توسط مغز بیمار به درک بینایی تبدیل می‌شود و بیمار مطلقا کور، توانایی پیدا می‌کند که به تنهایی راه برود و فعالیت‌های خود را انجام بدهد.
هر چند این دید خیلی بالا نیست، اما برای بیماری با این درجه از مشکل چشمی برای ما پزشکان که آغازگر این حرکت علمی هستیم، افتخار است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: این دستگاه و شیوه عمل جراحی نیز مانند تمام حرکات علمی جدیدی که پا به عرصه می‌گذارد، گران است و حدود ۷۵۰ میلیون تومان هزینه برای هر بیمار دارد و امیدواریم با حمایت وزیر بهداشت و درمان و افراد نیکوکار حوزه سلامت کشور، این شیوه جراحی گسترش پیدا کند.
فروردین عنوان کرد: در مرحله نخست پیش‌بینی می‌شود که ۲ هزار ایرانی هستند که به طور مستقیم می‌توانند از این عمل استفاده کنند، اما با گسترش زمینه‌های استفاده از این عمل، این مهم میسر می‌شود.
وی تصریح کرد: اگر چه این عمل در شیراز انجام می‌شود، اما من بخش کوچکی از جمعیت چشم پزشکی ایران هستم و به نمایندگی از همکارانم در کشور این عمل را انجام دادم، انجام این عمل جراحی یک کار تیمی ۷ نفره از پزشکان برجسته شبکیه است.
این جراح چشم عنوان کرد: راه‌های بسیار زیادی برای درمان نابینایی است که این عمل نخستین گام برای پایان کوری مطلق است و این شیوه برای بیمارانی است که با کوری بسیار شدید که دچار نابینایی مطلق و عدم درک نور معمول هستند، به کار میرود.

********
فرحناز ژولیده فطرت، یکی از دو نفری است که در ایران عمل پیوند شبکیه مصنوعی چشم بر روی وی انجام شده و در مراسم رونمایی از این موفقیت بزرگ علمی به گفت‌وگو با تسنیم نشست و آرزویش این است که روزی پیشرفت‌های علمی به حدی برسد که تمامی نابینایان سلامتی خود را دوباره بازیابند.
ژولیده فطرت که آرزویش دیدن چهره دخترش است، می‌گوید: «در حال حاضر نقطه‌های قرمز رنگی مقابل چشمم است که با عینک مخصوص می‌بینم». به گفته وی فشارهای عصبی علت نابینایی‌اش در ۱۲ سال گذشته بود.
فیلم مصاحبه با این بانوی شیرازی را
از این لینک
با حجم ۸ مگابایت دانلود کنید.
روزنامه ایران سپید، در صدد آن است با یکی از پزشکان حاضر در این عمل گفت و گو کرده و اطلاعات تکمیلی را در اختیار شما عزیزان قرار دهد.
به امید اینکه پیشرفت های علمی و پزشکی توسط بشر، در آینده، منجر به از بین رفتن کامل آسیب های بینایی در انسان ها بشه  تا همه ی ما از این نعمت خدادادی بهره مند بشیم.

خیلی زیباست خیلی.

امیر سرمدی

درباره امیر سرمدی

اول بهمن ماه سال 1368 در تهران متولد شدم و در حال حاضر هم ساکن تهرانم. سی تیر سال 94 ازدواج کردم و در یازده بهمن سال 95 هم صاحب یک فرزند پسر به نام آرمان شدم. مقطع کارشناسی رو در رشته مترجمی زبان انگلیسی به پایان رسوندم و در کنار دانشگاه، فارغ التحصیل دوره های روزنامه نگاری، از مرکز مطالعات رسانه ها شدم.
از دوران نوجوانی به کار در رادیو و مطبوعات علاقه مند بودم و همین علاقه بود که منو به سمت گذروندن دوره های ژورنالیزم و همکاری با برخی از شبکه های رادیویی، سوق داد.
از آبانماه سال 1392، خبرنگار مؤسسه مطبوعاتی ایران هستم و نویسنده سرویس ورزشی روزنامه ی ایران سپید. گه گاه هم برای روزنامه ایران و خبرگزاری ایرنا در حوزه ی اجتماعی و ورزش نابینایان مینویسم.
از سال 1388، همکاری خودم رو با شبکه ی رادیویی ورزش در حوزه آیتم سازی شروع کردم و به تدریج، خبرنگار ورزش نابینایان در برنامه های شکوه اراده و جهان ورزش معلولین شدم. در برنامه امروز با ورزش هم اخبار حوزه ورزش معلولین رو میخوندم.
از سال 92، با دوستانم، مجموعه برنامه ای رو با نام زندگی ادامه داره در رادیو فصلی کلید زدیم و بعد هم برنامه ای رو با نام لحظه های خودمونی در این شبکه تولید کردیم.
علاوه بر رادیو ورزش و رادیو فصلی، سابقه همکاری با رادیو سلامت و رادیو کتاب رو هم دارم و در حال حاضر، کارشناس مجری برنامه شش نقطه در رادیو تهران هستم.
در سال 94 همکاری خودمو با شرکت پکتوس، تولید کننده محصولات سخت افزاری و نرم افزاری ویژه ی نابینایان آغاز کردم و مسئول روابط عمومی و مدیر وبسایت نابینایان این شرکت به نشانی
pactos.net هستم.
از دوران کودکی، به تغییرات جوی، مطالب مرتبط با آب و هوا علاقه داشتم و مطالعات بسیاری رو در این زمینه آغاز کردم. همین علاقه بسیار بود که باعث شد در سال 1391، وبلاگی رو در زمینه پیش بینی وضعیت هوای استان تهران در سامانه بلاگفا راه اندازی کنم. استقبال بسیار همشهری های تهرانی، منو مجاب کرد تا در آذرماه سال 1393، یک وبسایت تخصصی در حوزه آب و هواشناسی راه اندازی کنم.
این شد که در حال حاضر، مدیر وبسایت هواشناسی تهران ودر، به نشانی های
tehranweather.ir
iran-weather.ir
هستم.
از مهر ماه سال 1392 بود که وارد این محله ی با صفا شدم و سعی می کنم در حد توان، برای هم محلی ها مفید باشم.
اگه با من کاری داشتین، آدرس میلم
AMIRSARMADI68@GMAIL.COM
هست و شماره تماس من هم 0935 44 33 265.
دیگه چیزی ندارم بگم جز اینکه،،،،،،،،،،،، عمر گران، میگذرد. خواهی نخواهی.
سعی بر آن کن نرود رو به تباهی.

این نوشته در اخبار, اطلاع رسانی, گزارش, معرفی ابزار ارسال و , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

22 پاسخ به شبکیه مصنوعی نخستین گام برای درمان نابینایی مطلق است. +فیلم مصاحبه با یکی از دخترانی که مورد پیوند قرار گرفته

  1. 1
    رعد بارانی رعد بارانی says:

    من آرزو می کنم شهروز و مجتبی و پرواز و هر کسی که از بدو تولد نابینا بوده بیناییشو به دست بیاره. و منم بتونم کلی ازشون سئوال کنم خخخ
    هوای تهران سرد شده و همین سرما خواب رو از من ربوده . چون نمیدونم اهالی غرب کشور چه کار می کنن . خیلی ناراحتم 😢😢

    • 1.1

      اهالی غرب کشور دارن با این سرما دست و پنجه نرم میکنن و چاره ای هم جز درد و رنج کشیدن ندارن.
      فعلا هم برای تهران متأسفانه خبری از بارش حداقل تا هفت هشت روز آینده نیست و باید با این سرمای خشک بسازیم.
      هر چند تا اواخر هفته یه سه چهار درجه ای افزایش دما داریم، اما دوباره از اوایل هفته آینده یه پر فشار سیبری از سمت شمال شرق میریزه رو ایران و باعث کاهش دما در بیشتر مناطق نیمه شمالی کشور به ویژه شمال شرق میشه.

  2. 2
    s313 says:

    امیدوارم روزی برسه که در چشم پزشکی پیشرفت کنیم و همه با هم جشن بینایی کاملتون را بگیرم . شاد و سربلند باشید

  3. 3
    سید کیان سید کیان says:

    سلام بر شما جناب آقای سرمدی. جهت گزارش مبثوت شما و به اشتراک گزاشتن این ویدئو متشکرم. امیدوارم بزودیی زود دستآورد پزشکی به لطف و عنایت خداوند باریتعالا اثربخش و کاملتر و جهت استفاده نابینایان مشمول سهلتر گردد.

  4. 4
    ابراهیم says:

    سلام امیر جون
    ممنونم بخاطر این ویدیو
    به امید روزهای بهتر

  5. 5
    نازنین says:

    سلام
    بازم به نظر میرسه این خبر ابهام داشته باشه. توی پست جناب شریفی خوندیم که این عمل در دوم آذر ماه امسال انجام شده، یعنی پنجشنبه گذشته! در صورتی که در مصاحبه میشنویم این عمل سه هفته پیش انجام شده! دیگه اینکه در پست پیشین خوندیم که: نتیجه بیشتر از آنچه پیشبینی شده اتفاق افتاده! در صورتی که متن این پست و مصاحبه جور دیگه ای بیان می کنه!
    به هر حال بابت پست تشکر می کنم و امیدوارم روزی برسه که همه ی بیماری ها و معلولیت ها ریشه کَن بشند. به امید اون روز.

    • 5.1

      سلام نازنین خانم.
      ظاهرا روند درمان و کار هایی که برای این عمل نیاز بوده از سه هفته قبلش آغاز شده و دوم آذر مراسم رونمایی از این جهش علمی بوده.
      ضمن اینکه اون نتیجه ای که پزشکان در این مدت مد نظر دارن با اون چیزی که خود بیمار انتظار داره، لزوماً یکسان نیست.
      بنابر این فقط باید صبر کرد و منتظر نتایج واقعی عمل در ماه های آینده موند.
      شاید از نظر متخصصین، همین نقاط قرمز رنگ هم در فرایندی که باید طی بشه، یک روند طبیعی باشه و به همین خاطر ابراز امیدواری پزشکان حاضر در این عمل رو به همراه داشته.

  6. 6
    ریحان says:

    سلام
    عجب ۷۰۰ میلیون فقط برا این که این شکلی ببینن!!!همون نابینایی به نظرم بهتره!فقط خدا میدونه این پیشرفت کی قراره محقق شه!!! به نظرم حالاحالا ها امیدی نیست…

    • 6.1

      ریحان خانم. به نظر من، میزان مبلغ این عمل در حال حاضر هیچ اهمیتی نداره.
      فعلاً فقط پیشرفت های پزشکی در زمینه پیوند شبکیه اهمیت داره که علم بشر تا چه اندازه رو به جلو رفته باشه.
      الان فقط این مهمه که آیا یک فرد پیوند شبکیه، میتونه از نابینایی مطلق به فردی مستقل در رفت و آمد، تشخیص رنگ ها و چهره دیگران و یک بینایی نسبی برسه یا نه.
      همین.
      اصلا مبلغ های اعلام شده رو ملاک قرار ندین، چرا که در صورت موفقیت آمیز بودن این عمل و تجاری سازی اون در سطح گسترده، هزینه اون میتونه شاید حتی به یک دهم فعلی و به مرور زمان کمتر از اون هم کاهش پیدا بکنه.
      برای مثال، همین عینک Esight اون اوایل که روش کار میشد، مبالغ چند ده هزار دلاری داشت، اما الان به حدود سه هزار دلار کاهش پیدا کرده.

  7. 7

    سلام امیر جان. ممنون بابت زحماتت. من خیلی به پیشرفت تکنولوژی مربوط به این عمل خوشبینم. واقعیت اینه که مهم ترین و پیچیده ترین بخش از کار که در واقع دریافت تصاویر و ارسال پیام هایی که برای مغز قابل درک باشن انجام شده و بدون شک ارتقای دستگاه های لازم خیلی خیلی توی دنیای امروز می تونه با سرعت انجام بشه. ببینیم میبینیم یا نه.

    • 7.1

      سلام محمدرضا جان.
      حقیقتش من هم باهات موافقم، اما دلیل اینکه در اینجا کمی با احتیاط نوشتم، به این خاطر بود که بچه ها فعلا امیدواری کاذب پیدا نکنن و اسیر موج خبری ای که در این زمینه راه افتاده، نشن.
      کما اینکه خود پزشکان این عمل جراحی هم معتقدن این گام های اولیه برای درمان نابینایی مطلقه و این ادعا رو ندارن که صد در صد به این تکنولوژی دست پیدا کردن.
      پس باید واقع بینانه به کار های پژوهشی انجام شده نگاه کنیم و صد البته به متخصصین کشورمون افتخار که حداقل دارن این پیوند رو در داخل ایران مورد آزمایش قرار میدن.
      حالا اگه در عمل هم نتیجه بخش بود که فبها، اگر هم نبود، باید منتظر تلاش های مجدانه اونها در ادامه ی این راه پر پیچ و خم بمونیم.

  8. 8
    رعد بارانی رعد بارانی says:

    سلام دوباره .
    رعععد مستجاب الدعوه از خداوند می خواد که همه کاربران و نابینایان که آرزوی دیدن رو دارن به آرزوشون برسن . مخصوصا امیر خان سرمدی که ان شالله پسر گلشو ببینه.و باز ببینه که آرمانی چقدر شبیه خودش و پدر بزرگشه . تعجب نکن چون بابای شما رو هم دیدم و مو نمیزنی با پدرت.

    • 8.1

      امیدوارم رعد.
      البته من چهره خودم و پدرم رو کامل به خاطر دارم و الان میتونم حدس بزنم که آرمان حدوداً چه شکلیه.
      یاد اون روز هایی که بینایی داشتم بخیر.
      وقتی منظره ی زیبای نشستن کیریستال های رؤیایی برف روی زمین و درختان در یک صبح برفی در زمستون رو در خاطرم تداعی می کنم، از بازیابی اون روز ها به شدت لذت میبرم و خدا رو شاکرم که حداقل بیش از ۱۳ سال، نعمت دیدنی های زیبای این دنیا رو به من داد تا درک واقعی و درستی از تمامی چیز های موجود در این هستی داشته باشم.
      از افتادن نور قرص ماه در سیاهی شب در دریا با اون موج های رقص کنان گرفته تا منظره بی نظیر یک باغ پر از گل یاس و مریم.
      از غروب خورشید و دیدن رنگین کمون پس از یک هوای بارونی گرفته تا مشاهده عظمت یک کوهستان پر از برف.
      راستی عکس بابا رو هم تعجب نکردم، چون ممکنه از پروفایل تبسم دیده باشیش.

  9. 9
    سارا بشارت سارا بشارت says:

    درود به شما
    آخر مشخص نشد برای افرادی که هیچ درکی از نور ندارن هم کاربرد داره یا نه؟
    کاش یکی به این سؤال جواب میداد؟
    به هر حال ممنون بابت این پست و اطلاع رسانی

    • 9.1

      درود سارا خانم.
      بله. همونطور که در مصاحبه هم تأکید شده، هدف اصلی پیوند شبکیه مصنوعی، بازگشت بینایی به افرادیه که اصطلاحاً کوری مطلق دارن و حتی هیچ درکی هم از نور ندارن.
      از نظر علم پزشکی، وقتی شما بتونی حتی دیدن نور رو به یک نابینای مطلق برگردونی، در جای خودش بسیار ارزشمنده. چه برسه به اینکه بتونی بینایی فرد رو تا حدی برسونی که تا یکی دو متری خودش رو ببینه و بتونه مستقلانه رفت و آمد کنه.
      حالا کل بحث در همینجاست که آیا این پیوند، میتونه بینایی این دو بانوی نابینای شیرازی رو به این میزان برسونه یا نه.

  10. 10
    سیمرغ says:

    سلام ما که دیگر گوشمان, از این قصه های مسقره و تکراری کر شده. رویاها, آرزوها, خاطرات, چهره های خانواده, عزیزان , دوستان , شهر, آسمان, و همه چی با فرو اُفتادنِ تدریجیِ این تاریکیِ مرگ آور, به پوچی گراییده. بینِ تاریکی و روشنایی, حبس شده ایم. فقط تنها دلخوشی, یا شکنجه یه مان, خابهایمان است که مثلِ گذشته های دور پر از نور, رنگ, و چهره ها هستند.

  11. 11
    قنبر says:

    درود
    آقای سرمدی عزیز ، تشکر ویژه به خاطر انتشار این مطلب ارزشمند و به امید روزهای قشنگ و رویائی در پیش رو .
    شهریور ۷۹ ، زاهدان ، دکتر شهریاری که یک مدیر و انسان و دکتر ویژه بود و از او به عنوان پروفسور یاد می شد ، بعد از انجام معاینات با یک جمله که علم در حال پیشرفت است و بزودی این مسئله و درمان شبکیه حل خواهد شد .امید را در وجود من شعله ور ساخت و بعد از سه سال که دانش آموزم به آنجا رفت بعد از بازگشت آنچنان خوشحال بود که نمی دانست من هم در حال نادیدنم و با احساس تمام گفت که دکتر گفته که بزودی درمان می شوی و من در خیالم خندیدم و گفتم که خوش باش و خوشا به حالت ؟! این مسئله گذشت تا تراشه اول که ناموفق بود و دوم و الان هم که این همه پیشرفت که در ایران انجامش دادند .واقعا همه چیز در گذر زمان حل خواهد شد و اگر همه چیز حل نشود لااقل این ما هستیم که حل خواهیم شد .
    خبر مثل بمب صدا کرده و همه فردی را دیده اند که بدون عینک اظهار نموده می بیند و گریه کرده و امید را در دل حتی خانواده ها بیش از حد انتظار زنده نموده است .
    واقعا باید واقع بینانه نگاه کنیم و منتظر پیشرفت های جدید باشیم .
    به امید خدا

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

fifty one − = 44