نشریه جهان آزاد، شماره 21: کمک به فرزند نابینای خود در جهت توسعه ی مهارتهای شنیداری

سلام و عرض ادب به خدمت شما گرامیان همیشه همراه با محله نابینایان و نشریه جهان آزاد.
امیدوارم که حال دلتون خوب باشه و روزهای به شدت خوب و پر از موفقیت رو پیش‌رو داشته باشید.
به همین سرعت به ایستگاه بیست و یکم از نشریه جهان آزاد رسیدیم.
این شما و این هم نشریه جهان آزاد در خرداد ماه 1400:

مشخصات مقاله

  • نام مقاله: Helping Your Blind Child Develop Good Listening Skills
    کمک به فرزند نابینای خود در جهت توسعه ی مهارتهای شنیداری
  • نویسنده: Lesley Potgieter
  • منبع:
    Future Reflection
  • مترجم:
    داوود چوبینی

یادداشت سردبیر

بسیاری از افراد اینگونه می پندارند که کودکان نابینا به شکل خودکار از قدرت و مهارتهای شنیداری خارق العاده ای برخوردارند. به هر روی، بهبود مهارت شنیداری مانند هر مهارت دیگری، به شکل قابل ملاحظه ای به تمرین و تلاش وابسته است. در این مقاله، خانم لِزلی پاتجایتِر، با پیشنهاد بازیها و فعالیتهایی به بچه ها کمک خواهد کرد تا شنیدن مؤثر و مفید را بیاموزند. لِزلی پاتجایتِر معلم و مادریست که در بریتانیا زندگی می کند. شما می توانید از طریق وبسایت زیر با وی در ارتباط باشید.
awarebears

قدرت شنیداری، به توانایی کودک در حضور و تشخیص اصوات محیطی و گفتاری از یکدیگر اشاره دارد. با هدف کسب سواد آموزی در حد کفایت و همگام شدن با مقتضیات تحصیلی، برای یک کودک، به خصوص اگر آن کودک نابینا باشد، لازم و حیاتیست که مهارتهای شنیداری خود را گسترش دهد. مهارتهای مرتبط با شنوایی یک کودک، شامل موارد ذیل می شود: تشخیص مسیر صدایی که به گوش کودک می خورد، به یاد آوری و یا همان به خاطر سپاری اطلاعات صوتی، تشخیص لحن صدا و آگاهی از الگوهای موسیقایی اصوات. تواناییهای فوق الذکر، زمینه را برای رشد زبان گفتار فراهم کرده و نقش مهمی را در کسب سواد اولیه ایفا می کنند. قدرت شنیداری، جنبه های مختلف بسیار زیاد دیگری را نیز در بر می گیرد که از مهمترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • هوشیاری: بدین معنا که سطح آگاهی فرزند شما از صدا، در چه مرحله ای قرار دارد؟
  • حساسیت سمعی: تا چه اندازه کودک می شنود.
  • ترتیب بندی: آیا کودک قادر است تا ترتیب صداهایی که می شنود را تمیز دهد.
  • قدرت تفکیک‌گری: آیا فرزند شما می تواند شباهتها و تمایزات میان اصوات شنیده شده را از هم تفکیک کند؟
  • جدا سازی: آیا فرزند شما قادر است تا صدای خاصی را از میان صداهای در هم و بر هم جدا کند؟
  • حافظه: آیا فرزند شما این توانایی را دارد تا صدایی را که می شنود، به خاطر بسپارد و وقتی در آینده آن را مجدد شنید، به خاطر بیاورد که قبلاً چنین صدایی را جایی شنیده است؟
  • نماد گذاری اصوات: آیا کودک شما توانایی برقراری ارتباط میان یک صدا و علامت نوشتاری و یا شکل برجسته ی آن را داراست؟
  • درک: آیا فرزند شما درکی از آنچه می شنود را دارد؟

رشد و توسعه ی مهارتهای شنیداری در خانه

بازیها و فعالیتهای فراوانی وجود دارد که شما می توانید آن را با کودک خود انجام دهید. از طریق همین فعالیتها و بازیها، تواناییها، مهارتها و مفاهیم ضروری مرتبط با بحث صدا، در کودک شما شروع به رشد و نمو می کند. همین رشد مفاهیم، تواناییها و مهارتهای مرتبط با بحث صدا، ملزومات سمعی ناشی از یک فعالیت مبتنی بر صوت را برای کودک فراهم می آورد.
از مهمترین بازیهایی که می تواند به رشد موارد فوق الذکر کمک شایانی کند می توان به موارد ذیل اشاره کرد.

  • انجام بازیهای صوتی به منظور شناسایی صدای حیوانات و یا سایر صداهای مربوط به محیط پیرامون خود: برای مثال، در جهت تحقق چنین هدفی می توانیم از یک cd که حاوی صدای حیوانات و یا سایر صداهاییست که در طول روز و در خانه و مدرسه به گوش ما می خورد، بهره بریم.
  • انجام بازیهای حدسی: برای نمونه، کیفی را پر از اشیائی کنید که صداهای متفاوتی ایجاد می کنند. برای این کار می توانید از اشیائی مثل زنگ، غلتک، ساعت دیواری و نظایر آن استفاده کنید. از کودک خود بخواهید تا حدس بزند، صدای تولید شده مربوط به کدام شیء است.
  • برای فرزند خود ساز بنوازید و به او این امکان را بدهید تا وی بتواند از این طریق، ریتمهای مختلف را برای خود نمونه برداری کند.
  • بازیهای مبتنی بر کوبیدن دستان به همدیگر را انجام دهید و از فرزند خود بخواهید تا مثل شما دست بزند. یعنی با همان ریتمی که شما دست می زنید، دست بزند.
  • مفاهیمی همچون فراز و فرود صوت در گفتار، تندی و کندی ریتمها و بلندی و آهستگی اصوات را برایش جا بیندازید.
  • بازیهایی مثل “Simon Says” “معلم میگه” را انجام دهید. می توانید از 3 یا چهار دستور بهره برید. دستورهایی مثل دست بزن، بشکن بزن و نهایتاً پا به کوب.
  • برای فرزند خود داستان بخوانید و از او بخواهید تا وقتی به کلمات خاصی که شما از قبل برایش مشخص کرده اید رسید، طبق کلمه ای که شنیده، واکنشی از خود نشان دهد. برای مثال: وقتی کلمه ی “سگ” را شنید، باید صدای سگ در بیاورد یا هر وقت شما کلمه ی “شاد” را به زبان آوردید، دست بزند.
  • یکی از شعرهای رایج در مهد کودک را برای فرزندت بخوان و یک واژه را جا بینداز. فرزند شما باید واژه ی جا افتاده را شناسایی و در جای خودش قرار دهد.
  • بازیهایی را انتخاب کنید که در آن از چشم‌بند استفاده می شود. این امر به بچه ها کمک می کند تا ردیابی اصوات را در خود تقویت کنند.
  • 2 کلمه به کودک خود بگویید. از او بخواهید تا بگوید که آیا این 2 کلمه صدای یکسانی تولید می کنند؟ برای مثال: بگویید “تیر” “تلنگر” یا “سگ” “اردک”
  • از کوچکترین زمانهایی که دارید برای خواندن کتاب برای فرزندتان استفاده کنید. در حین داستان، هر از گاهی خواندن را متوقف کرده و از او سؤالاتی بپرسید تا مطمئن شوید او دارد به جزئیات دقت می کند.
  • به منظور انگیزه دادن به کودک خود برای انجام فعالیتهای مبتنی بر صوت، زمانی که رانندگی می کنید و او نیز همراه شماست، داستانی را پخش کنید که حاوی عکس و سایر عناصر دیداری نباشد. درواقع می خواهم بگویم، داستان صوتی پخش کنید.
  • زمانی که همراه با کودک خود در ماشین هستید، بازیهای مبتنی بر صدا و البته با رنگ و بوی سنتی را انجام دهید. بازیی مثل “من اول قصه رو میگم، تو بقیش رو ادامه بده” و یا به قول انگلیسیها “My grandmother went to the market, and she bought. . . .” می تواند مناسب باشد. البته شما می توانید شکل و یا به اصطلاح فرمت بازی را تغییر دهید. مثلاً می توانید قوانین بازی را به این شکل در بیاورید. یک جمله بگویید. برای مثال: “من به فروشگاه رفتم و مقداری نان خریدم.” بعد نفر دوم باید همین جمله را تکرار و در ادامه اش چیزی بدان بیفزاید. ببینید چند کلمه را می توانید به خاطر بسپارید.

استراتژیهای داشتن یک شنوایی خوب

  • به کودک خود بیاموزید تا وقتی حرف می زنید، خوب به صحبتهای شما گوش دهد.
  • در حین آموزش به کودک خویش، واضح و مختصر صحبت کنید.
  • زمانی که کودک شما، شما را مورد خطاب قرار می دهد، تمام حواس خود را به او معطوف دارید. انجام هرگونه فعالیتی که در آن لحظه موجب حواس پرتی شما و فرزندتان می شود را به کل کنار بگذارید.
  • به فرزند خودتان بگویید که از او می خواهید چند کار را همیشه به خاطر بسپارد. برای مثال به او بگویید: “من از تو 3 درخواست دارم. ظرف غذات رو بذار تو اتاقت، کفشات رو بذار تو جا کفشی و ژاکتت رو رو چوب لباسی آویزون کن.”
  • برای انجام مسأله ی بالا توسط فرزندتان، کلید واژه ها را تکرار کنید تا به مرور زمان در ذهن کودک جا بیفتد. برای مثال: “ظرف غذا، کفش و ژاکت”
  • در خصوص استراتژی داشتن شنوایی خوب، بعد از هر واکنش مناسبی که فرزند شما به آموزشهای شما می دهد، او را تشویق نموده و بعد از اولین واکنش مناسب به اولین آموزش، به او جایزه بدهید.

شناسنامه نشریه جهان آزاد

همانطور که از نام این نشریه بر می‌آید، قرار است به تجربیات نابینایان، والدینشان، اطرافیانشان، دوستانشان و هر انسانی که تمایل به فهم معلول و معلولیت دارد و توانسته در این راه به چیزهایی نیز دست‌یابد بپردازد. البته ما تمرکزمان بیشتر بر روی تجربیات عزیزان در حوزه ی نابینایی است. می خواهیم ببینیم والدین یک نابینا برای دستیابی فرزندش به حق و حقوقش دست به چه اقداماتی می زند. می خواهیم ببینیم تمام کسانی که با نابینا در ارتباط هستند، چه کاری برای هرچه مستقلتر شدن فرد با آسیب بینایی انجام می دهند و کدامشان اثربخش بوده است. خلاصه ی کلام اینکه میخواهیم در حوزه نابینایی از تجربیات دنیا بهره ببریم تا روزی با آگاهی از این تجربیات بتوانیم به خود تلنگری زده و به سمت اهدافمان حرکت کنیم.
البته اگر پدر و مادری یا دوست و آشنایی در ایران عزیز نیز توانسته برای حل مشکلی از مشکلات بیشمار نابینا راه حلی پیدا کند، می تواند آن را در قالب یک مقاله در اختیار ما قرار دهد. چون ایران هم بخشی از این جهان است و ما برای جمع آوری این تجربیات همیشه هم لازم نیست دست به دامان جراید غرب باشیم. هرچند که فعلاً ظاهراً راه دیگری وجود ندارد. همه ی ما بر این امر واقفیم که دنیای غرب در خصوص معلول و معلولیت خیلی زودتر و بیشتر از ما از خود جنب‌و‌جوش نشان داده و به دست آوردهای بی نظیری دست یافته است.
اگر دوستی هم مقاله ای را خوانده و آن را مفید یافته، می تواند آن را ازطُرُقی که در پایان می آید، جهت ترجمه به دست ما برساند.
فعلا بنا بر این است که ماهی یک مقاله ی تخصصی در این موضوع منتشر کنیم. ولی شاید زندگی مجال بیشتری به ما داد و آخر هر ماه مطالب بیشتری جمع آوری کرده و در طول ماه به خدمتتان پیشکش کردیم.
پس قرار ما همیشه اول هر ماه همین جا در جهان آزاد.
ذکر این نکته هم الزامی می‌باشد که قرار نیست همیشه مقاله ی منتشر شده همراه با فایل صوتی باشد. ولی تلاشمان بر این است که این اتفاق جذاب همیشه بیفتد.
قطعا نظرات، انتقادات و پیشنهادات شما می تواند چراغ راه ما باشد.
ایمیل: hotgooshkon@gmail.com
آیدی تلگرام: @hotgooshkon1
به امید جهانی آزاد تر!

درباره محسن صالحی

محسن صالحی هستم, متولد 11 آبان 1369 و ساکن شهرستان سمیرم. به علت بیماری RP از سال 93 تا 94 با افت شَدید بینایی رو‌به‌رو شدم و در حال حاضر فقط تشخیص نور دارم. جهت ارتباط و ارسال پیشنهادات و همکاری با برنامه هات گوش کن, با آیدی تلگرام @HotGooshkon1 و ایمیل HotGooshkon@Gmail.Com در تماس باشید.
این نوشته در آموزش, اجتماعی, کودکان و نونهالان, نشریه جهان آزاد ارسال و , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید